Eksperci alarmują, że w Polsce obserwuje się zdecydowany wzrost populacji kleszczy, jak i rosnącą liczbę ukąszeń oraz przypadków chorób odkleszczowych, zwłaszcza takich jak borelioza oraz kleszczowe zapalenia mózgu. Dlatego jeśli wiesz, lub podejrzewasz, że ukąsił Cię kleszcz – przebadaj się. Precyzyjne testy wykonasz w Medycznym Laboratorium Diagnostycznym stalowowolskiego szpitala.
Wbrew pozorom, kleszcze występują obecnie nie tylko w lasach i na łąkach, ale także w przydomowych ogrodach, na działkach i w parkach miejskich. Wkłutego w ludzką skórę kleszcza łatwo przeoczyć, ale konsekwencje jego ugryzienia mogą być bardzo poważne.
Najczęściej rozpoznawaną chorobą przenoszoną przez kleszcze w Polsce jest borelioza. Warto jednak pamiętać, że nie każdy kleszcz jest zakażony bakteriami Borrelia burgdorferi. Jeżeli jednak dojdzie do ukąszenia przez zakażonego kleszcza, istnieje ryzyko przeniesienia drobnoustrojów do organizmu człowieka. Ryzyko zakażenia wzrasta wraz z czasem pozostawania kleszcza w skórze, dlatego niezwykle istotne jest jego jak najszybsze i prawidłowe usunięcie.
W Polsce liczba oficjalnie rejestrowanych przypadków boreliozy wykazuje w ostatnich latach drastyczną tendencję wzrostową. Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH wynika, że w 2024 roku na boreliozę zachorowało w naszym kraju ponad 29 tys. osób, podczas gdy w 2025 roku ta liczba wzrosła aż do ponad 48 tys. osób. Obecnie nie ma dostępnej szczepionki przeciw boreliozie, natomiast choroba, wcześnie rozpoznana, jest skutecznie leczona antybiotykami.
Najbardziej charakterystycznym objawem wczesnej boreliozy jest rumień wędrujący – powiększające się, pierścieniowate zaczerwienienie skóry pojawiające się wokół miejsca ukąszenia. Zmiana zwykle nie boli i nie swędzi. U części chorych mogą wystąpić również objawy przypominające grypę, takie jak gorączka, bóle głowy, przewlekłe zmęczenie, bóle mięśni i stawów. Nieleczona borelioza może prowadzić do zajęcia układu nerwowego, serca lub stawów, dlatego tak ważne jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Dlatego po ukąszeniu przez kleszcza warto uważnie obserwować swój organizm. Jeśli pojawi się rumień wędrujący lub inne objawy mogące sugerować boreliozę, a także w sytuacji, gdy lekarz zaleci diagnostykę, nie należy zwlekać z wykonaniem badań laboratoryjnych. Odpowiednio dobrane testy pozwalają potwierdzić lub wykluczyć zakażenie oraz pomagają podjąć właściwe decyzje dotyczące dalszego leczenia.
– Wczesna diagnostyka oraz właściwie dobrane badania mają kluczowe znaczenie dla skutecznego leczenia boreliozy. W naszym laboratorium wykonujemy kompleksową diagnostykę serologiczną z wykorzystaniem nowoczesnych metod, takich jak testy ELISA oraz Western Blot. Badania są realizowane na miejscu, przy użyciu nowoczesnej aparatury i przez wykwalifikowany personel, co gwarantuje wysoką jakość oraz wiarygodność uzyskanych wyników. Każdy wynik jest dokładnie analizowany przez naszych specjalistów, a pacjent otrzymuje rzetelną informację, która może być pomocna lekarzowi w dalszym postępowaniu – mówi Marcin Tutak, kierujący Medycznym Laboratorium Diagnostycznym Powiatowego Szpitala Specjalistycznego w Stalowej Woli.
Pierwszym etapem diagnostyki serologicznej jest zazwyczaj test ELISA, który pozwala wykryć przeciwciała wytwarzane przez organizm w odpowiedzi na zakażenie. Badanie umożliwia oznaczenie zarówno przeciwciał klasy IgM, świadczących o świeżej odpowiedzi immunologicznej, jak i przeciwciał IgG, które pojawiają się później i mogą utrzymywać się przez długi czas.
– Organizm potrzebuje czasu, aby wytworzyć przeciwciała. W przypadku boreliozy przeciwciała IgM stają się wykrywalne zwykle po 2–4 tygodniach od zakażenia. Z kolei przeciwciała IgG pojawiają się później i mogą utrzymywać się przez wiele miesięcy, a nawet lat. Dlatego zbyt wczesne wykonanie badań może dać wynik fałszywie ujemny. Interpretacja wyników zawsze powinna uwzględniać objawy kliniczne oraz czas, jaki upłynął od ukąszenia przez kleszcza – wyjaśnia Marcin Tutak.
Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Powiatowego Szpitala Specjalistycznego w Stalowej Woli korzysta z nowoczesnych technologii zapewniających wysoką czułość i swoistość wykonywanych badań. Wyniki testu ELISA są dostępne w krótkim czasie, co umożliwia sprawne podjęcie dalszych działań diagnostycznych. W przypadku wyniku dodatniego lub wątpliwego wykonywany jest test potwierdzający Western Blot, który pozwala na dokładniejszą ocenę obecności przeciwciał skierowanych przeciwko białkom bakterii Borrelia. Dzięki temu lekarz otrzymuje pełniejszy obraz diagnostyczny, niezbędny do postawienia właściwego rozpoznania i podjęcia decyzji o dalszym leczeniu.
Podsumowując: wykonanie badania przynosi pacjentowi konkretną korzyść: pomaga potwierdzić lub wykluczyć zakażenie, a co za tym idzie – daje większy spokój, a jednocześnie dostarcza lekarzowi wartościowych informacji diagnostycznych. W Medycznym Laboratorium Diagnostycznym Powiatowego Szpitala Specjalistycznego w Stalowej Woli pacjent może wykonać je zarówno na podstawie skierowania, jak i odpłatnie.
